Validez das notificacións

Análise comparativa da Resolución do Tribunal Económico-Administrativo Central (TEAC), de 25 de marzo de 2026 (RG 00/05861/2025/00/00), e Sentenza do Tribunal Supremo (STS), de 1 de xullo de 2025 (Recurso de casación 3905/2023)

18/05/2026

O TEAC resolve o Recurso extraordinario de alzada para unificar o criterio en materia de notificacións tributarias cando, nun procedemento iniciado de oficio, a persoa obrigada tributaria designa representante. O caso parte dunha liquidación do IRPF de 2019 notificada no domicilio fiscal da persoa contribuínte e recollida por un familiar; a obrigada interpuxo un recurso de reposición fóra do mes computado desde esa data e a Axencia Estatal de Administración tributaria (AEAT) inadmitiuna por extemporánea. O Tribunal Económico-Administrativo Rexional (TEAR) de Madrid considerara inválida a notificación por non practicarse no domicilio da persoa representante e ordenara unha retroacción para admitir e resolver o recurso, apoiándose nun criterio xurisprudencial recente.

O TEAC, con todo, fixa como idea central que a validez da notificación debe valorarse en función de se acadou a súa finalidade material: que o acto chegue ao coñecemento da persoa destinataria e poida reaccionar en prazo, evitando indefensión material. Consonte os artigos 110 a 112 da Lei xeral tributaria (LXT), lembra que, nos procedementos de oficio, a Administración pode practicar a notificación nos lugares sinalados no artigo 110.2 da LXT, incluído o domicilio fiscal da persoa obrigada ou da representante, e que, cando se notifica nese domicilio, pode facerse cargo dela calquera persoa presente que identifique a súa identidade (artigo 111 da LXT).

En consecuencia, o TEAC, en remisión á esclarecedora STS do 25 de marzo de 2021 (Recuso de casación 6099/2019), establece que é válida a notificación da resolución final dun procedemento iniciado de oficio practicada no domicilio fiscal da persoa obrigada tributaria e recollida por unha terceira identificada, sen que a falta de intento no domicilio da persoa representante determine necesariamente a súa invalidez. Trátase, pois, dun criterio de flexibilidade antiformalista, condicionado ao exame das circunstancias e á inexistencia de lesión do dereito de defensa.

Non obstante, o TEAC remítese tamén á importante sentenza do STS do 1 de xullo de 2025 (Recurso de casación 3905/2023), coa que aparentemente pode parecer que existe unha certa contradición, pero non é así, como veremos na análise comparativa que efectuaremos a continuación:

Análise comparativa coa STS do 1 de xullo de 2025 (Recurso de casación 3905/2023)

As dúas resolucións (STS e TEAC) teñen o mesmo substrato xurídico: onde debe practicarse a notificación dun procedemento iniciado de oficio cando existe representación e/ou un domicilio expresamente designado para notificar.

  1. Criterio do TEAC (25/03/2026): unificar no sentido de que, nun procedemento iniciado de oficio, é válida a notificación da resolución final practicada no domicilio fiscal da persoa obrigada tributaria, aínda que a contribuínte designase representante, e que non se intentase antes no domicilio da representante. O propio criterio queda formulado así: “é válida a notificación (…) efectuada (…) no domicilio fiscal da obrigada tributaria (…) (artigo 111 da LGT) (…) sen que o feito de que (…) non se intentase (…) no domicilio da representante (…) implique necesariamente a invalidez”.
    A lóxica do TEAC é marcadamente finalista/antiformalista: a validez da notificación condiciónase a se “acadou o fin que lle é propio” (coñecemento efectivo/posibilidade de reacción) e apoia o peso do razoamento no artigo 111 da LXT (posibilidade de recepción por unha terceira persoa no domicilio) e na idea de que, nos iniciados de oficio, o artigo 110.2 da LXT permite notificar en varios lugares sen orde ríxida.
  2. Criterio do Tribunal Supremo (STS 902/2025, do 01/07/2025):
    a STS resolve (con interese casacional) un suposto no que, nun procedemento iniciado de oficio, ao existir un sistema obrigatorio de notificación electrónica e representación, a persoa representante solicita expresamente que a eventual notificación da sanción se practique nun domicilio concreto (despacho da ou do letrado), e facilita os datos para iso; malia o anterior, a Administración notifica pola canle electrónica (DEHú), e iso acaba xerando extemporaneidade. O Supremo fixa unha regra de fondo: cando a persoa interesada ou representante usa a potestade de designar expresamente un domicilio para a notificación nun procedemento, a Administración debe respectalo; non cabe darlle validez á notificación practicada por outra vía ou lugar cando iso compromete o coñecemento e a defensa.
  3. Hai contradición entre ambos os criterios? Existe unha contradición parcial na regra xeral. O TEAC sostén que, nos iniciados de oficio, a notificación no domicilio fiscal da persoa obrigada segue sendo válida aínda que exista representante, e que a falta de intento no domicilio da persoa representante non determina por si a invalidez.
    O TS, pola contra, pon o acento en que, cando existe designación expresa dun domicilio ou canle para notificar (pola persoa contribuínte ou pola representante), debe respectarse; e, se non se respecta e iso lle afecta ao coñecemento ou á defensa, non pode convalidarse a notificación alternativa.
    Isto é contraditorio na medida en que o TEAC mantén unha marxe de opción administrativa moi ampla (artigos 110.2 e 111 da LXT), mentres que o TS pecha esa marxe cando hai unha designación expresa que xera unha expectativa lexítima e está conectada coa defensa.
    Non obstante, pode explicarse como unha compatibilización que fai o TEAC ao intentar non presentalo como ruptura frontal, porque interpreta que a STS 01/07/2025 non anula sempre as notificacións á ou ao obrigado cando hai representante, senón cando no caso concreto se aprecia que o proceder administrativo condicionou o dereito de defensa.
  4. É dicir:
    para o TEAC, a STS 902/2025 non imporía unha nulidade automática, senón que habería que avaliar a posible indefensión material ou a finalidade da notificación.
    Para o TS, a clave é que a Administración non pode ignorar a designación expresa (por confianza lexítima e garantía de defensa), menos se iso provoca extemporaneidade.
  5. Conclusión:
    Se hai designación expresa e específica dun domicilio ou canle para a notificación nese procedemento, o estándar do TS é máis esixente: hai que respectala (especialmente se afecta a prazos e defensa). Nese escenario, o criterio do TEAC de que “non implica necesariamente invalidez” queda moi limitado.
    Se non hai esa conexión clara con indefensión real, ou se o acto chegou eficazmente a coñecemento e non se acredita prexuízo material, o TEAC sostén que a notificación ao domicilio fiscal (mesmo recibida por unha terceira persoa) pode ser válida.
    En resumo, non é unha contradición absoluta, porque o TEAC intenta encaixar a STS 902/2025 como un criterio dependente da indefensión; pero si hai unha contradición de enfoque (opcionalidade administrativa vs. deber de respectar a designación expresa) e, en supostos coma o da STS, a solución do TS desautoriza unha lectura ampla do artigo 110.2 da LXT cando se sacrifica a designación, e iso impacta na defensa.